Pytania badawcze
Formułowanie pytan badawczych
Jakość metodologiczna meta-analizy zależy od tego, na ile porównywane badania odnoszą się do zbliżonego konstruktu mierzonego przez standardowe narzedzia badawcze i analizowanego przy użyciu takich samych procedur statystycznych.
Pytania badawcze należy więc sformułowac a priori, koniecznie z uwzglednieniem co najmniej:
1) rodzaju i wielkosci grupy badanej oraz porównawczej;
2) opisu szkoły psychoterapeutycznej;
3) typu interwencji terapeutycznej;
4) operacjonalizacji wyniku leczenia;
5) typu wielkosci efektu;
6) rodzaju narzedzi badawczych;
7) typu metod statystycznych.
Wszystkie konstrukty powinny być jednoznacznie i szczegółowo zdefiniowane. Chociażby dlatego, że pacjenci są cząsto leczeni nie do końca zgodnie z deklarowaną przez autora pracy orientacją psychoterapeutyczną. Przy okreslaniu zmiennych zależnej i niezależnych zalecane jest koncentrowanie sie na badaniach podejmujacych szczegółowe kwestie, np.: ocene skutecznosci specyficznej psychoterapii lub nawet konkretnej techniki terapeutycznej wobec konkretnego objawu. Pojawiaja sie również sugestie, że należy uszczegóławiac meta-analityczne pytania badawcze według stopnia klinicznej istotnosci poszczególnych prac, okreslanej w zależnosci od procentu pacjentów, którzy wyzdrowieli, poprawili się, nie zmienili się lub pogorszyli się podczas psychoterapii.
Na tym etapie należy jasno zdefiniowac, że psychoterapia i kryteria dotyczace włączania lub niewłaczania badan do meta-analizy. Jednoczesnie, metodologia badan właczanych do meta-analizy powinna podlegać rygorystycznej ocenie, poczynając od rozróżnienia prac randomizowanych od nierandomizowanych. Rozróżnieniu takiemu służyc może skala oceny wartosci metodologicznej danego badania.
Zakłada ona nastepujace punkty odciecia: 0.1 – badanie bez grupy kontrolnej, 0.2 – badanie z nielosowo dobrana grupa kontrolna, 0.9 – badanie z losowo dobrana grupa kontrolna nie poddawana leczeniu, 1.0 – badanie z losowo dobrana grupa porównawcza oparta o terapie placebo.
